Lees voor
Aanleiding project
Mensen met een ernstig meervoudige beperking (EMB) krijgen veelal droog incontinentiemateriaal op vaste momenten. Zij kunnen vaak niet of moeilijk zelf aangeven wanneer dit nodig is. Soms betekent dit een onnodige verschoning, of komt de verschoning te laat en is er sprake van lekkage. Te lang dragen van nat incontinentiemateriaal kan oncomfortabel zijn en huidproblemen veroorzaken. Het leidt tot onnodige belasting van zowel de cliënt als de zorgmedewerker. Inventarisatie bij verschillende locaties liet zien dat dit onderwerp leeft bij woon- en dagbestedingslocaties en bij de nachtzorg. Een slim sensor systeem (Smart Diaper) zou een oplossing kunnen zijn.
Opzet onderzoek
Gedurende drie maanden zijn er metingen gedaan op de bestaande werkwijze. Dat wil zeggen met vaste verschoningsrondes en “traditioneel” materiaal. Daarna is er gedurende drie maanden gemeten met zoveel mogelijk verschoning met behulp van het slimme incontinentiemateriaal. De metingen waren gericht op:
- Het aantal verschoningen
- Het aantal lekkages
- Het aantal meldingen
- Status van de huid van de cliënt
- Eventuele bijzonderheden
Cliënten waren voor het onderzoek geselecteerd op basis van enkele criteria, waaronder vaste ontlasting en een regelmatig ontlastingspatroon. Voor de metingen moesten er vragenlijsten worden ingevuld en logboeken worden bijgehouden. Dit leverde extra werk op. Grote dank daarom aan alle medewerkers die zich voor dit onderzoek hebben ingezet.
Resultaten cliënten
Bij de metingen op het aantal verschoningen, de besteedde tijd aan verschoningen en het aantal lekkages, zijn de cijfers over het algemeen positief. Gemiddeld genomen zijn er minder verschoningen geweest, is er minder tijd besteed aan verschoningen en waren er (iets) minder lekkages. De resultaten verschillen echter nogal per locatie.
Ervaring medewerkers
De ervaring van de medewerkers komt niet helemaal overeen met de cijfers. Uit de vragenlijst kwam het volgende naar voren:
- Medewerkers ervaren het ontbreken van detecteren van ontlasting als een groot gemis bij het slimme incontinentiemateriaal. Hierdoor zijn de vaste rondes tóch noodzakelijk en levert het verschonen op een melding dus veel minder winst op. Vaak worden de cliënten met slim incontinentiemateriaal dan toch meegenomen in de vaste rondes.
- Er is wat ontevredenheid over de technische werking en de kwaliteit van het materiaal. De meldingen komen niet altijd goed door. Het materiaal scheurt sneller en ook de plakstrips plakken minder goed.
- Het aanleveren van gegevens voor het onderzoek levert veel extra werk op. Dit was niet altijd goed besproken met de teams.
- De instructie over het werken met het materiaal was gericht po het goed aanbrengen van het materiaal en het bijbehorende clipje (waar de zender in zit). Het portaal werd nauwelijks uitgelegd terwijl dit juist veel meerwaarde bleek te hebben.
Geleerde lessen
Maak een duidelijke rolverdeling tussen projectleider en clustermanager. Wie informeert de uitvoerende medewerkers over nut en noodzaak van een project, wie inspireert en motiveert de medewerkers, wie bespreekt een nieuwe/ andere werkwijze en maakt hierover concrete afspraken, wie spreekt medewerkers aan als deze afspraken niet worden nagekomen, wie gaat in gesprek bij weerstand of gebrek aan draagvlak?
Informeer medewerkers uitgebreid over wat er van ze verwacht wordt. Met name deelname aan een wetenschappelijk onderzoek vraagt soms veel papierwerk dat niet direct verband houdt met de uitvoeringspraktijk.
Het loslaten van vaste verschoningsrondes als routine bleek moeilijk. Helemaal als voor sommige cliënten deze rondes wel noodzakelijk bleken en voor sommige niet. Voor het gebruik van slim incontinentiemateriaal op een afdeling heb je een bepaald aantal deelnemers nodig. Voor één of enkele cliënten slim incontinentiemateriaal gebruiken en verschonen op meldingen terwijl daarnaast vaste verschoningsrondes blijven bestaan is praktisch moeilijker haalbaar.
Er is door de productspecialist bij geselecteerde cliënten gekeken naar juiste pasvorm en juiste maat. Vaak bleken cliënten niet het goede materiaal te hebben. Te groot, te klein, te zwaar of juist eet licht of niet passend bij dag- en nachtpatroon. Het verdient aanbeveling de productspecialist van de leverancier regelmatig mee te laten kijken.
Nabije toekomst (eerst helft 2023)
Leveranciers zijn bezig met het doorontwikkelen van het slimme incontinentiemateriaal. De verwachting is dat in de eerste helft van 2023 diverse leveranciers op de markt zullen komen dat wél ontlasting kan detecteren. Daarnaast zijn er op basis van de huidige bevindingen al diverse verbeteringen doorgevoerd. Zo is het Bluetooth-signaal verbeterd door een aanpassing in de clipjes en bakens, en is het materiaal verbeterd zodat het minder snel scheurt. De verwachting is dat met dit nieuwe materiaal de incontinentiezorg écht slim zal worden en het cliënten meer comfort gaat bieden en de zorgmedewerkers veel tijdbesparing kan gaan opleveren. Daarbij is het belangrijk dat duidelijk is dat werken met dit materiaal vraagt om een heel andere werkwijze rondom continentiezorg van het héle team op zowel een woonlocatie, een dagbestedingslocatie en bij de nachtzorg.
Vervolg bij Esdégé-Reigersdaal
Voor individuele cliënten die een zeer regelmatige en consistente ontlasting hebben kan het huidige slimme incontinentiemateriaal bijdragen aan minder verschoningen en minder lekkages, mits het verschonen op aangeven van een melding in een app is in te passen in de werkprocessen van een team. Het niet kunnen detecteren van ontlasting maakt het slimme incontinentiemateriaal voor een beperkte groep cliënten inzetbaar. Hierdoor blijven voor overige cliënten vaste verschoningsrondes nodig. Het is niet efficiënt om één of enkele cliënten niet mee te nemen in de vaste rondes maar hen apart, op melding van een app, te verschonen. Het lijkt om die reden (nog) niet haalbaar en/of zinvol om het huidige slimme incontinentiemateriaal organisatie breed in te gaan zetten. Wanneer het nieuwe materiaal beschikbaar is zullen we dit eerst kleinschalig gaan testen.
Meer weten over dit project? Stuur dan een mail naar tiz@esdege-reigersdaal.nl.