Lees voor
“Wil je proberen om het op te lezen of zal ik dat doen?” Samen met haar buddy Nina heeft Marjan het interview voorbereid. Alles wat ze wil zeggen staat op papier. Bijvoorbeeld dat er meer bekendheid moet komen over afasie. Zodat familieleden, vrienden, maar ook mensen op straat er rekening mee kunnen houden. Want de impact van afasie op het leven van Marjan is enorm.
Hoe ben je terechtgekomen bij Afasiecentrum Alkmaar? “Nou, dat weet ik niet. Even kijken, hoor.” Bij de eerste vraag gooi ik Marjan al in het diepe. Ze weet wat ze wil vertellen maar het uitspreken is lastig. Met instemming van Marjan vertelt Nina over Marjans afasie. “Het is voor Marjan moeilijk om woorden te vinden en om woorden te zeggen. Ze weet het wel maar het komt er niet altijd uit. Ook heeft ze vaak herhaling nodig, omdat ze het moeilijk vindt om dingen te onthouden.”
Van elkaar leren
Marjan en Nina kennen elkaar nu ruim een halfjaar. Nina: “In 2023 heb ik me als vrijwilliger aangemeld bij het afasiecentrum. Via mijn opleiding (Logopedie, red.) ben ik eerder buddy geweest van iemand met afasie. Dus toen de aanmelding van Marjan kwam, werd ik als buddy aan haar gekoppeld.” Dankzij Nina kan Marjan weer activiteiten ondernemen. Marjan: “Koffiedrinken, de krant lezen, wandelen.” “In de therapiesessies is weinig ruimte voor uitstapjes”, vult Nina aan. “Dus dat doen wij samen.” Op het papiertje lees ik ook ‘van elkaar leren’. Nina: “Wat ik op school heb geleerd, kan ik toepassen in de gesprekken.” En dan richt Nina zich tot Marjan: “Ik leer ook van jou als persoon. Omdat je heel sterk bent. Ik ben vaak onder de indruk van alles wat je doet.” En Marjan, wat leer jij van Nina? “Woordjes leren.”
“Als mensen weten wat afasie is, kunnen ze er rekening mee houden”
Best wel alleen
Voor haar beroerte ging Marjan regelmatig op pad. Maar ze is veel vriendschappen verloren. Nina: “Het is lastig om met mensen af te spreken met wie je hiervoor omging, hè? Vanwege je afasie.” “Ja”, antwoordt Marjan. Een stilte volgt. Nina: “Mensen met afasie raken vaak geïsoleerd, omdat contact onderhouden moeilijk is. Ook activiteiten ondernemen is las- tig. Het is belangrijk om de mogelijkheid te geven om op pad te gaan, zodat ze minder geïsoleerd raken en meer meedoen in de maatschappij.” Marjan en Nina willen dat afasie meer bekendheid krijgt. “Als je niet weet wat het is en het overkomt je, dan is het zo groots. Ook voor familie, vrienden en mensen op straat. Als ze weten wat het is, kunnen ze er rekening mee houden. Geduld hebben en vragen of ze het goed hebben begrepen.” Want onbegrip, daar loopt Marjan vaak tegenaan. “Ik stap in de winkel en dan denk ik, wat doe ik hier ook alweer? En dan ga ik weer weg.” Want hoe vraag je om hulp als je de woorden niet kunt vinden? “Dan best wel alleen.”
“Het is belangrijk om de mogelijkheid te geven om op pad te gaan, zodat mensen met afasie minder geïsoleerd raken en meer meedoen in de maatschappij”
Patatje
Een patatje eten, dat had Marjan al heel lang niet gedaan. Samen met haar therapeut besprak ze hoe ze dat kon aanpak- ken. Ze schreven de bestelling op een blaadje. Maar eenmaal bij de patatkraam rolden de woorden uit Marjans mond. Het blaadje bleek helemaal niet nodig. Een enorme overwinning. Ze is in een halfjaar tijd heel ver gekomen. En dan ook nog een interview geven om afasie meer bekendheid te geven. Dat is lef hebben.
Marjan wordt heel gelukkig van haar hondje Daisy. Doordeweeks is Daisy bij haar buurman en in het weekend is ze bij Marjan. Zo nu en dan gaat ze met Daisy wandelen. “Klein stukje. Ze is haast”, legt Marjan uit. Daarna is het weer even stil. Dan wendt Nina zich tot Marjan: “Soms moet je huilen en dan wil je graag dat we dat laten. Is dat nu ook?” Marjan knikt. De impact van afasie.