Lees voor
Ruim anderhalf jaar geleden zei clustermanager Kim Hartman uit Den Helder: sensorische informatieverwerking (SI, ofwel zintuiglijke prikkelverwerking) bij kinderen, dat is een mooi onderwerp voor Bladeren. We benaderden een fysiotherapeut en een cliëntbegeleider, maar die waren nog wat terughoudend omdat ze van mening waren dat ze nog niet ver genoeg waren met het onderwerp. Nu zit ik met ze aan tafel en kom ik erachter dat ze het bijna ademen. Janneke Besseling (fysiotherapeut) en Marleen Koster (cliëntbegeleider bij ODC De Troubadour) zoeken alleen nog een manier om ervoor te zorgen dat liefst iedereen zich bewust is van het feit dat het een belangrijk onderwerp is.
Prikkels is je hele dag
“Onze orthopedagoog had een tweedaagse training SI gedaan en vroeg wie van het team ook wilde om het onderwerp wat breder te kunnen dragen”, start Marleen. “Met een collega ben ik daar direct op ingegaan, want ik vind het super interessant en belangrijk. Prikkels is je hele dag. Denk bijvoorbeeld aan het gevoel dat iemand moet plassen of, als het om de kinderen hier gaat wellicht al bezig is met plassen.
Dit zijn voorbeelden van prikkelverwerking: wij kunnen wel zeggen ‘en nu aan tafel’, maar misschien is ie net bezig met iets anders dat zijn aandacht vraagt. Van dat soort momenten moeten we ons weleens meer bewust zijn. Ik zou het mooi vinden als we dat met zijn allen kunnen bereiken. Die training heeft me heel erg geholpen nog meer inzicht te krijgen en het onderwerp concreter te maken. Ik kan nu beter uitleggen aan collega’s wat er gebeurt. Trouwens, de vrouw die die training gaf, werkte helemaal niet met kinderen met een beperking, hè. Het geldt natuurlijk voor ons allemaal. Ook voor ons als medewerkers. Zo gaat mijn collega als een malle, zo snel. Ik moest daar in het begin echt aan wennen. Dat zegt iets over haar en het zegt iets over mij. Ik ben dus blijkbaar een trage, haha. Dat zijn leuke dingen om te ontdekken en er vervolgens iets mee te doen. Ook in je eigen houding.”
“Je komt vaak ver door verschillende dingen uit te proberen”
Bubbelgum en ijsklontjes
Ruiken, proeven, horen, zien, voelen, evenwicht, maar ook het bewust zijn van je lijf en bewegingen; ze doen dag en nacht mee om prikkels binnen te laten komen. En vervolgens reageren we daar wel of niet op. Dat kan veel zijn en soms ook ingewikkeld, lijkt me. Hoe weet je nou of je het goede ziet? Janneke: “Ja, ik moet toegeven dat ik het soms wel lastig vind dat ik er niet achter kom waarom iemand op een bepaalde manier reageert. Je wilt het zo graag begrijpen. Gelukkig kom je vaak ver door verschillende dingen uit te proberen. Zo hadden we hier een jongen die van stukjes ballon een soort belletjes ging blazen en dan liet knappen. Best wel gevaarlijk natuurlijk. Nu kauwt hij op bubbelgum.
Of een jongen die heel inactief was van zichzelf. We kwamen erachter dat hij wat prikkels aan zijn lijf nodig had om in de actiestand te komen. Nu gaan we springen op de trampoline of met ijsklontjes over zijn armen heen zodat hij zich vervolgens beter kan concentreren op een activiteit. Mooi toch?”
“Of die jongen die iedereens kleren stuk scheurt”, vult Marleen aan. “Daar maken we nu stevige wandelingen mee, hij trekt dennenappels stuk en scheurt papier. Die activiteiten bieden we aan om te kijken of we zijn drang naar scheuren kunnen reduceren. De activiteiten zijn een alternatief zodat hij gaat ervaren hoe hij zelf de spanning leert te reguleren. Hij is op zoek naar stevige prikkels. O joh, klein kijken is het mooiste wat er is. Daarom doe ik dit werk al zo lang. Ik ben ervan overtuigd dat je er heel veel moeilijk verstaanbaar gedrag mee voor kunt zijn. Tijdens de training leerde ik niet alleen naar anderen kijken, maar ook nog meer naar mezelf: Wat doe je zelf? Praat je misschien te hard of te snel, haal je een kind te snel uit een situatie? Noem maar op. Start met daarvoor open staan.”
“Ik ben ervan overtuigd dat je er heel veel moeilijk verstaanbaar gedrag mee voor kunt zijn”
Meer besef
“Hoe we iedereen dat besef kunnen meegeven, daar zijn we nog een beetje zoekend in. We hebben met de orthopedagogische dagcentra samen al wel een themamiddag over het onderwerp gehouden, maar moeten nog verder uitdokteren hoe we het onderwerp levendig kunnen houden, zonder allemaal zelf het wiel te hoeven uitvinden. Ik vind gewoon dat heel Esdégé-Reigersdaal hiermee bezig moet zijn. Als een kind zich goed voelt dan kun je door. We gaan voor ontwikkeling van de kinderen dus dan moet je dit goed hebben. Als iedereen er toe in staat is het toe te passen in het werk zou dat zoveel schelen. En er zijn veel factoren waar een kind last van kan hebben dus ja, dat kost tijd. Maar dat zijn ze waard.”