“Een kleine verandering doet gewoon heel veel”

Paulien is een zorgeloze, avontuurlijke vrouw met twee kinderen en een leuke baan in het onderwijs. In één ogenblik veranderde haar leven. Terwijl ze in een stilstaande file stond, reed een achterligger met 130 kilometer per uur in op haar auto. Zeven jaar later kampt ze nog dagelijks met de gevolgen van deze kop-staartbotsing. “Onbegrip? Nee, onwetendheid noem ik het altijd. Ik heb ook nooit verstand gehad van niet-aangeboren hersenletsel. Een kleine verandering doet gewoon heel veel in mijn hoofd, maar dat ziet niemand.”

De huisarts verwees me door naar het ziekenhuis, omdat ik naar links bleef vallen. Fysiek herstel en het ongeluk verwerken, dat was het doel. Er is mij toen niets verteld over mogelijk blijvende hersenschade. In de eerste week na het ongeluk kwam er iemand van slachtofferhulp bij me thuis. Hij tekende een cirkel met daarin een grote cirkel, als symbool voor het ongeluk. Hij zei: ‘Het ongeluk is nu nog heel groot, maar gaandeweg wordt het een klein onderdeel van je leven.’ Maar dat klopt helemaal niet, het is nog steeds zo groot.”

“De eerste keer dat ik alleen met de trein op pad ging, was er een storing op de terugweg. Ik had geen idee wat ik moest doen. Op het perron begon iemand met me te praten. ‘Wordt u ook opgehaald?’ Ik had werkelijk geen idee. Uiteindelijk is diegene voor mij een lift gaan regelen. Als ik in paniek raak, bevries ik. Dan heb ik echt iemand nodig die de regie overneemt. Anderen zouden niet meer met de trein durven, maar ik ben nog steeds een ondernemend type. Ik leer nu te handelen in drie stappen: stop, denken, doen. Dat is niet makkelijk, want ik ben gewoon een doener. Het is alsof ik nog denk zoals voor het ongeluk.”

“Als ik iemand niet herken, krijg ik vaak te horen: ‘Dat heb ik ook weleens, joh’. Alsof er helemaal niks met mij aan de hand is! Ook zeggen mensen vaak tegen me: ‘Geef het dan aan!’ Dat vind ik heel pijnlijk, want als ik het zou kúnnen aangeven, zou ik dat doen. Ook word ik snel boos sinds het ongeluk. De eerste keer dat ik uit m’n vel sprong was toen een postbezorger met grof geweld een pakketje door mijn brievenbus duwde. Omdat mijn huis nogal gehorig is, ben ik naar de deur gelopen en een partijtje tekeergegaan tegen die man. Mijn dochter wist niet wat ze meemaakte. Emoties, zowel positief als negatief, heb ik gewoon niet in de hand.”

Concentratie is sinds het ongeluk echt een ding. Koken gaat bijvoorbeeld niet meer. Er hoeft maar iets te gebeuren en ik vergeet dat ik aan het koken ben. Daarom eet ik prakkies van mijn kinderen of een vriendin komt me helpen. Ook mag ik vaak bij mijn kinderen komen eten. Dat vind ik bar gezellig, maar ook vermoeiend. Ik kan me niet meer mengen in de gesprekken. Dan wil ik wat zeggen, maar dan zijn ze al drie onderwerpen verder. De lepeltjesmethode geeft mij inzicht in mijn energie. Ik heb maximaal acht lepeltjes op een dag. Ik heb vanmorgen gedoucht en daarna twee lepeltjes weggehaald. Als ik een slechte nacht heb gehad, start ik met minder lepeltjes. Dan sla ik het douchen bijvoorbeeld over.”

“Ik had zulk leuk werk, ik wilde daar niet weg. Toen de bedrijfsarts het proces na twee jaar wilde afronden, heb ik mijn werkgever zelfs een contract op laten stellen. Dat als ik over twee jaar weer in orde ben, ze mij weer moeten aannemen. Ze hebben het contract ondertekend, maar het was helemaal niet realistisch natuurlijk. Ik vind het nog altijd moeilijk om mijn werk los te laten. Het is afschuwelijk, om daar niet meer bij te horen. Nu, zeven jaar later, begin ik langzamerhand mijn draai weer te vinden.”