Zo moeder, zo dochter… zo kleindochter

Als je Esdégé-Reigersdaal met de paplepel ingegoten krijgt, vergroot dat dan de kans dat je er zelf gaat werken? Indy Graaman denkt van wel. Ze werkt sinds een paar maanden voor de organisatie. Haar moeder Astrid Smith en oma Joke Smith gingen haar voor. Ze vertellen samen over hun (jarenlange!) ervaringen.

Indy rondde in 2023 haar zorgopleiding tot Helpende plus af. Ze liep de anderhalf jaar daarvoor stage op woonlocatie De Madelief in Heerhugowaard. “Mijn opleiding was eigenlijk veel meer gericht op ouderenzorg. Maar ik wist door mijn moeder en oma al welke kant ik op wou, dus heb ik met mijn moeder geregeld dat ik in de gehandicaptenzorg terecht kon. Mijn broer is ook gehandicapt dus ik vond het van kleins af aan normaal, maar ik ben van mezelf ook een zorgzaam persoon. Ik heb altijd veel respect gehad voor hoe mijn moeder dat deed met zorgen voor ons en haar werk. Dit werk is gewoon heel knus en dankbaar.”

Astrid werkt al 25 jaar bij Esdégé-Reigersdaal. Ze zat bij de laatste lichting die de in-service-opleiding deed. “In 2000 solliciteerde ik bij Reigersdaal en toen wilden ze me –en ik denk dat dat toen net nieuw was- we aannemen bij de Flexpool omdat toen al duidelijk was dat Reigersdaal zou verdwijnen en ze me dan op verschillende plekken konden inzetten. Ik dacht: maakt mij het uit, als ik maar werk heb. En ik kreeg wel een vast contract. Eerst op de Boet (een van de woongroepen op het Reigersdaalterrein, red.) en toen die als een van de eersten van het terrein gingen, ben ik op andere plekken op Reigersdaal gaan werken. Want ik wilde niet naar de nieuwbouw. Ik draaide veel slaapdiensten destijds omdat dat met mijn gezin goed uitkwam. En ik ben uiteindelijk nooit meer uit de Flex gegaan. Elke keer was het weer passend voor mijn situatie en ik heb het nooit gemist dat ik geen onderdeel was van een team. O nee hoor, ik vond het fantastisch. Zo mis ik het ook als er gedoe is ergens. Ik bemoei me nergens mee. Ik vind het gezellig, ik zet me in, ik doe mijn best, ik doe de deur weer dicht en het is goed. Het is me wel regelmatig gevraagd hoor… en ik heb ook getwijfeld bij bepaalde plekken, maar aan de andere kant dacht ik: ik kan alles indelen zoals ik het wil.”

En heb jij de interesse ook van je moeder meegekregen? “Ja, zeker weten. Wij woonden vlak bij het terrein vroeger. De buurvrouw en de buurman werkten ook op Reigersdaal. En de overbuurvrouw maakte er schoon geloof ik. Een hele community daaro. Laten we het daar maar op houden”, lacht Astrid. “Iedereen kende elkaar. Heel veel vrijwilligers kwamen ook uit de wijk. De man werkte en de vrouw begon zich op een gegeven moment te vervelen. Dan haakten ze vanzelf ergens aan. Mijn moeder is pas op latere leeftijd gaan werken. Ze deed de opleiding tot activiteitenbegeleider en ik was een jaar of elf dat ze op Reigersdaal ging werken. Dan kwam ik op woensdagmiddag uit school en was ze aan het werk. Dan ging ik op mijn fietsje heen en kon ik altijd meezwemmen. Het hondje ging vaak mee en die werd omstebeurt uitgelaten door cliënten.

“Na het AC heb ik nog een huiskamerproject opgezet voor een aantal mensen die nooit op een AC kwamen vanwege hun beperking. Dat was op Dars 1 en 2 op het Reigersdaalterrein. Vijf ochtenden deed ik dat met vijf bewoners. De vijf meiden die daar woonden konden lekker aanschuiven. Het was precies wat zij nodig hadden. Door wisselingen van bewoners is dat gestopt. Toen werd er via via gevraagd of ik persoonlijke begeleiding wilde doen voor iemand die nog thuis woonde maar wellicht op Reigersdaal kon komen wonen. Dat deed ik onder supervisie van de sociowoning in Obdam. Ik had al in mijn achterhoofd dat deze man uiteindelijk in Obdam zou kunnen komen wonen. Dat is na twee jaar gelukt. En dat terwijl zijn ouders zeiden dat deze jongen niks kon. Ik heb een hele gevarieerde loopbaan gehad binnen Esdégé-Reigersdaal. Een geweldige tijd.”

Het ging heel natuurlijk allemaal en ik heb het als een hele leuke tijd ervaren. Maar mijn broer en zus vonden het weer helemaal niks.” Joke: “Die zaten al op het middelbaar onderwijs dus dan is het veel lastiger om interesses aan te kweken.” “En ik op mijn beurt nam Indy ook mee. Ging ze ballen overgooien, stickers plakken of in de tillift van de ene naar de andere kant”, gaat Astrid verder. “Enig!”, glimlacht Indy. “Dat zijn wel leuke herinneringen.”

En ik was vrij snel overtuigd: dit wil ik wel als werk. In ‘84 kreeg ik een vaste aanstelling op het activiteitencentrum op Reigersdaal. Gaandeweg ga je een beetje ontdekken wat je aanspreekt. Toen heb ik de switch gemaakt naar trainen in arbeidsactiviteiten met kans op doorstromen naar een sociale werkplaats. Helaas is dat een mislukking geworden omdat sociale werkplaatsen steeds hogere eisen gingen stellen aan cliënten. De maatschappij was er nog niet klaar voor. We keken goed naar wat cliënten konden en waar hun interesse lag en probeerden zo uit wat paste. Dat was een leuke uitdaging voor ons en mooi voor de cliënten. We wikten en wogen wat ze bij konden dragen aan het afleveren van een product en wat ze ervan konden leren. Wat niet lukte daar moest je natuurlijk iets mee. Zo zetten we ook weleens onze eigen kinderen in om een opdracht af te kunnen krijgen. Verdienden ze weer een zakcentje aan. Het integreren was er toen eigenlijk al. Alleen was het nog niet zo zichtbaar voor de buitenwereld.”